Hai năm trước, tôi tự dán giấy cho không gian tiếp khách của nhà mới, chỉ chi khoảng 2,3 triệu đồng. Đến bây giờ giấy vẫn phẳng phiu, chẳng góc nào bị lật, trong khi một người bạn chi 15 triệu cho thợ chuyên nghiệp thì chỉ sau 8 tháng đã bong tróc từng mảng. Điều làm nên khác biệt không nằm ở số tiền bỏ ra mà ở cách xử lý ban đầu. Tôi là chủ một quán cà phê nhỏ tại Đà Nẵng, gần 4 năm kinh doanh và tự mình dán giấy dán tường cho vừa mặt tiền vừa phòng khách của nhà mình. Thú thật tôi đã sai hai lần trước khi ngộ ra phương pháp bền vững. Khi tìm hiểu giấy dán tường hàn quốc, việc đầu tiên là chất liệu giấy thích hợp chứ không phải vẻ ngoài bắt mắt.
Loại giấy mà tôi chọn sau khi nhìn thấy quán cà phê đối diện đóng cửa
Câu chuyện này khiến tôi day dứt việc một quán cà phê đối diện nhà ốp loại giấy xuất xứ Hàn rất đẹp mắt, thế mà chưa đầy 6 tháng đã nổi đốm mốc xanh đen từ chân tường lan lên. Thế là tôi bắt đầu học cách nhận mặt giấy vinyl dày, loại giấy lụa mỏng tang, giấy dán tường Nhật Bản qua độ dày khi vuốt tay. Vinyl dày thường sờ vào thấy hơi bóng, gập lại không để lại vết gãy; giấy lụa thì mỏng và dễ rách; giấy Nhật có bề mặt hơi nhám và thoát khí tốt hơn. Sau cùng tôi chọn loại vinyl kháng ẩm dày 0.2mm với mức giá 180 nghìn mỗi mét vuông — nhỉnh hơn giấy lụa chút đỉnh nhưng thọ hơn gấp mấy lần. Điều quan trọng nhất là phải căn cứ độ ẩm của tường để chọn giấy chứ không thể chỉ nhìn màu rồi quyết. Nhà tôi ở gần sông Hàn, độ ẩm cao quanh năm, nên giấy vinyl không dệt là lựa chọn an toàn nhất. Còn nếu chỗ bạn ít ẩm, giấy lụa hay giấy Nhật cũng chẳng vấn đề gì.
Cách tôi xử lý bức tường trước khi dán khiến thợ chuyên nghiệp phải ngạc nhiên
Chẳng cần đến thợ vì muốn kiểm soát từng khâu. Quy trình xử lý tường của tôi nghe có vẻ phức tạp nhưng thực tế lại dễ thực hiện: đầu tiên trét bột chống ẩm có thành phần xi măng trắng lấp đầy mọi chỗ lồi lõm, rồi để khô liên tục 48 tiếng trước khi quét một lớp sơn lót kháng kiềm. Khi tôi nói với một tay thợ với một người thợ làm thuê lâu năm, anh ấy ngạc nhiên bảo rằng ngay cả thợ cứng cũng hay bỏ qua công đoạn chờ khô. Điều buồn cười là hầu hết những ai tự thi công hay vội vàng sau khi sơn lót khô bề mặt, thế là keo không ăn vào tường. Về phần mình, sau khi hoàn tất phần vá, tôi thí nghiệm bằng một miếng giấy 30x30 lên chỗ góc khuất ít ai nhìn thấy rồi để nguyên ba ngày để kiểm tra độ bám. Nghe thì tốn thời gian thật nhưng giúp tôi né được cảnh dán xong phải đập đi làm lại. Nếu qua ba ngày mà mảnh giấy vẫn dính chặt, tôi tự tin làm toàn bộ bức tường.
Cú vấp thứ hai dạy tôi cách pha keo và miết giấy không phải ai cũng biết
Phải công nhận rằng lần thất bại thứ hai của tôi xuất phát từ chuyện bôi keo quá tay. Hôm đó tôi nghĩ cứ trát đẫm keo là yên tâm, vậy mà chỉ qua một đêm bề mặt giấy nhăn như tờ giấy nhàu và mép giấy trễ xuống lòi cả keo. Tôi phải bóc sạch và làm lại từ con số không, lần này tôi rút kinh nghiệm sâu sắc. Tỉ lệ keo tôi sử dụng là 1kg keo với 5 lít nước, quậy cho tan hết rồi chờ độ 15 phút cho hỗn hợp đạt độ sệt vừa phải mới bắt đầu. Cắt giấy tôi luôn chừa lề 2cm mỗi cạnh để hiệu chỉnh cho khớp hoa văn, sau đó rồi dùng lưỡi dao lam tỉa bỏ lề sát mép tường. Một mẹo khác nằm ở động tác miết: phải miết từ trung tâm lan ra ngoài rìa bằng cái bay nhựa mềm, không đảo chiều miết giữa chừng vì dễ khiến keo tụ lại cục. Có một chi tiết tưởng nhỏ mà lợi hại: sau khi dán xong từng tấm, tôi sấy nhẹ bằng máy sấy tóc ở phần biên để keo se mặt nhanh hơn. Nhờ mấy chiêu này, mấy mảng tường dán giấy vẫn bền như mới.
So sánh chi phí tự dán và thuê thợ để thấy số tiền thực sự đi về đâu
Nhiều người hay hỏi tôi rằng tự thi công liệu có tiết kiệm thật không. Tôi lấy phòng khách 25m2 nhà mình làm con số minh họa: toàn bộ keo, dụng cụ, giấy hết đúng 2,3 triệu, nếu nhờ thợ đến làm thì riêng công dán đã độ ba triệu, thợ tay nghề cao họ ra giá 5 triệu vì bề mặt thi công lớn cầu kỳ. Chấp nhận tự làm tôi để dành được một khoản đáng kể nhưng thứ quý hơn cả là sự am hiểu — tôi nắm được tình trạng bức tường của mình để xử lý các sự cố về sau. Một điều khá hài hước là nhiều người thuê thợ xong cuối cùng vẫn phải nhờ tôi tư vấn vá góc bị trẻ em vẽ lên. Mỗi lúc nhận được cuộc gọi kiểu đó, tôi lại mừng vì mình đã không phó mặc hết cho thợ. Tiền thuê thợ không hẳn phí hoài nhưng bạn đánh mất dịp hiểu rõ tổ ấm của mình.
Thứ giữ tôi gắn bó với giấy dán tường không phải vẻ đẹp ban đầu
Hồi mới dán, bạn bè xung quanh đều chê khi tôi chọn giấy dán tường họa tiết màu ghi xám thay vì quét sơn trắng cho sạch sẽ. Họ bảo tôi kỳ quặc, tôi mỉm cười chẳng nói gì thêm. Nhưng sau hai năm, khi tụi nhỏ nhà họ bôi bẩn tường sơn, họ phải sơn lại cả mảng tường trong lúc tường dán giấy nhà tôi chỉ việc lấy khăn ướt lau nhẹ, vết vẽ biến mất không dấu vết. Đến lúc đó họ mới chịu hiểu rằng cái tôi cần không nằm ở lớp ngoài bóng bẩy mà để sau này khỏi phải đau đầu dọn dẹp. Tôi thường hỏi ngược lại họ: tại sao chúng ta sẵn sàng chi mười mấy triệu cho một lớp sơn mới sau ba năm, trong khi một khoản nhỏ hơn nhiều có thể mang lại vẻ ngoài và độ bền lâu dài? Trước khi dừng bút, tôi muốn mời bạn tự bắt tay vào làm thử — không hẳn để nhìn vào con số tiết kiệm mà để hiểu ngôi nhà của chính mình và biết mình cần gì khi nó hỏng hóc. Bạn có muốn dành thời gian làm chuẩn ngay từ khâu đầu?